Physical Address
304 North Cardinal St.
Dorchester Center, MA 02124
Nằm cách thủ đô Hà Nội khoảng 20km về phía Tây Nam, tại làng Tiến Ân (xã Thủy Xuân Tiên, huyện Chương Mỹ), một “đại lão mộc” sừng sững đã trở thành biểu tượng và niềm tự hào của người dân địa phương: cây thị ngàn năm tuổi. Đây không chỉ là một cây cổ thụ đơn thuần mà còn là nhân chứng sống, gắn liền với lịch sử khai canh lập ấp của vùng đất này, chất chứa nhiều sự tích và truyền thuyết bí ẩn được lưu truyền qua nhiều thế hệ.
Cây thị tọa lạc ngay vị trí trung tâm làng, kề bên ngôi đình Tiến Ân cổ kính. Dù không ai biết chính xác năm sinh của cây, những người lớn tuổi nhất trong làng khẳng định rằng, từ khi họ sinh ra đã thấy cây thị đứng đó, uy nghi và vững chãi. Với gốc cây có đường kính lên tới 15m, thân cây phải cần đến 7 đến 8 người ôm mới xuể. Tán cây khổng lồ, rộng lớn đến mức người dân phải xây dựng các cột bê tông chắc chắn để hỗ trợ, đảm bảo thân cây đủ sức chống đỡ qua thời gian.
Cây thị ngàn năm tuổi ở làng Tiến Ân, biểu tượng cho sức sống và lịch sử lâu đời
Trải qua hàng ngàn năm tồn tại, cây thị Tiến Ân đã tích lũy vô số sự tích cây thị huyền bí. Theo lời kể của tiền nhân, trước đây, những hốc sâu, hố lõm trên thân cây là nơi cư ngụ của một cặp rắn mào rất lớn. Vào những ngày trời nắng nóng, khi người dân ra gốc cây hóng mát, họ thường thấy cặp rắn này cuộn tròn trên cành cây. Điều kỳ lạ là chúng rất hiền lành, chưa bao giờ tấn công hay đe dọa con người. Mãi đến những năm 80 của thế kỷ trước, sau một trận lụt lớn, cặp rắn mào này mới xuôi theo dòng sông Bùi mà bơi đi mất, để lại trên thân cây những dấu vết kỳ lạ.
Ông Nguyễn Văn Dung, một người dân lớn tuổi tại làng, chia sẻ rằng những hốc, hố trên thân cây có thể là bằng chứng cho những năm tháng cây thị phải trải qua mưa bom bão đạn và những thăng trầm lịch sử. Đồng thời, những hình thù kỳ dị trên thân cây còn ẩn chứa yếu tố tâm linh mà chưa ai có thể lý giải trọn vẹn. Ông nói: “Cụ thị xuất hiện lúc nào thì chẳng ai biết chính xác được. Giờ tôi đầu hai thứ tóc, con cháu đầy nhà rồi nhưng tôi vẫn nhìn thấy cả tuổi thơ, tuổi trẻ và cả tuổi già của mình dưới những tán cây ấy.”
Thân cây thị cổ thụ khổng lồ với các hốc và hình thù kỳ lạ, lưu giữ nhiều sự tích
Sự tích cây thị ngàn năm còn kể về những lần “chết hụt” đầy kịch tính. Điển hình là vào những năm 1960, một nhóm trẻ con trong làng vô tình để lửa bén vào phần lõi gỗ khô của cây khi đốt lửa sưởi ấm. Ngọn lửa cháy âm ỉ bên trong thân khiến khói bốc mù mịt, cả làng phải hốt hoảng mang xô chậu múc nước cứu “cụ”. Hậu quả của vụ cháy khiến một phần thân cây bị hư hỏng và gãy, dẫn đến hình dáng hiện tại của cây.
Một lần khác, trong một trận bão lớn, cây thị bị sét đánh trúng, có dấu hiệu cằn cỗi và rụng hết lá. Người dân trong làng đã cùng nhau vận động các doanh nghiệp và cửa hàng phân đạm để thu thập một lượng phân bón lớn, đổ xung quanh gốc, xây bồn và đổ đất vào. Nhờ sự chăm sóc tận tâm này, “cụ thị” mới dần xanh tốt trở lại, minh chứng cho sức sống bền bỉ và sự gắn bó sâu sắc giữa cây và cộng đồng.
Ngày nay, cây thị vẫn xanh tốt, xum xuê, giống như một vị thần hộ vệ canh giữ và che chở cho người dân làng. Cây thị sừng sững, hiên ngang trên mảnh đất Tiến Ân không chỉ là một thực thể vật chất mà còn là biểu tượng cho sức sống quật cường của dân tộc, là sức mạnh tinh thần không gì lay chuyển nổi của người dân nơi đây.
Cây thị được coi là “báu vật sống” của làng Tiến Ân, là nơi vui chơi, tụ họp quan trọng trong các dịp lễ Tết. Dù đã rất cao tuổi, sức sống của cây vẫn mãnh liệt. Mỗi mùa thị chín, chỉ cần bước tới đầu làng, người ta đã có thể ngửi thấy hương thơm thoang thoảng, dễ chịu.
Điều kỳ lạ về sự tích cây thị Tiến Ân mà chưa ai lý giải được là hiện tượng cây cho ra hai loại quả ở hai phía đối lập nhau: Phía hướng về ngôi đình thường cho ra quả rất to, nặng khoảng 3 – 5 lạng/quả, màu vàng óng và có mùi thơm đặc trưng. Ngược lại, phía còn lại cho ra quả nhỏ hơn, màu hơi đỏ nhưng lại có vị ngọt hơn. Khi thị đầu mùa chín, những quả to, tròn, vàng ươm, thơm nức được người dân chọn ra để cung kính dâng lên Đình, cúng Thành Hoàng làng, cầu mong sự che chở, bảo vệ cho dân làng, sau đó mới thu hoạch và chia cho mỗi nhà một ít để lấy lộc may mắn.
Nghi thức long trọng công nhận cây thị là Cây Di sản Việt Nam tại đình làng Tiến Ân
Ghi nhận giá trị lịch sử, văn hóa và sinh thái đặc biệt của cây, vào ngày 5/4/2014, các cấp chính quyền và nhân dân xã Thủy Xuân Tiên đã long trọng tổ chức Lễ đón bằng công nhận “Cây Di sản Việt Nam” cho cây thị tại đình làng thôn Tiến Ân. Đây là cây đầu tiên của huyện Chương Mỹ nhận được vinh dự này từ Hội Bảo vệ Thiên nhiên và Môi trường Việt Nam.
Đối với người dân làng Tiến Ân, cây thị không chỉ là một cây di sản, một vật thể vật chất, mà đã trở thành một phần không thể thiếu trong đời sống tinh thần. Cây thị ngàn năm là niềm tự hào, là biểu tượng cho sức mạnh cộng đồng. Từ thuở khai sơ lập ấp, cây thị đã chứng kiến, bảo vệ và lưu giữ bao nhiêu kỷ niệm cho biết bao thế hệ, từ trẻ nhỏ đến người già, góp phần tạo nên sự tích cây thị huyền thoại của vùng đất Chương Mỹ.
Ngày cập nhật 27/11/2025 by Anh Hoàng
“Anh Hoàng” là tên thật của kyanhhoang.com, một nhà sáng tạo nội dung nổi tiếng. Hoàng chuyên về các video khám phá những địa điểm kỳ bí, rùng rợn, và các thử thách độc đáo, ít ai dám thử.
