Sự Tích 2 Ông 1 Bà: Phân Tích Toàn Diện Về Cuộc Cách Mạng Pháp (1789-1799)

Cuộc Cách mạng Pháp (1789-1799) là một biến cố lịch sử chấn động toàn cầu. Nó được xem là một cuộc đấu tranh vĩ đại vì Tự do, Bình đẳng và Bác ái. Sự kiện này đã lật đổ Chế độ cũ và là nguồn cảm hứng cho nhiều phong trào sau này. Câu chuyện lịch sử này không thể tách rời khỏi ý nghĩa biểu tượng của sự tích 2 ông 1 bà (mà nhiều người lầm tưởng là sự tích 2 ông 1 bà). Từ những tư tưởng Khai Sáng đến sự khẳng định Chủ quyền nhân dân, chúng ta sẽ khám phá tầm quan trọng của nó trong việc chấm dứt Chế độ quân chủ chuyên chế.

Tổng Quan Và Bối Cảnh Lịch Sử Pháp Trước 1789

Pháp Là Cường Quốc Với Nền Tảng Khủng Hoảng

Vào giữa thế kỷ 18, Pháp giữ vị thế cường quốc hàng đầu châu Âu. Quốc gia này sở hữu dân số khổng lồ, ước tính khoảng 24 triệu người. Nền kinh tế Pháp vô cùng thịnh vượng. Thậm chí, lượng hàng hóa xuất khẩu còn vượt qua cả Anh Quốc. Tiền tệ Pháp được công nhận và sử dụng rộng rãi khắp lục địa.

Pháp cũng là trung tâm của phong trào trí thức. Tiếng Pháp là ngôn ngữ quốc tế của giới quý tộc và học giả. Các ý tưởng về khoa học, chính trị, và văn hóa Pháp lan tỏa toàn thế giới. Việc Pháp can thiệp quân sự đã giúp Mỹ giành được độc lập.

Sự phát triển bên ngoài lại đối lập với tình trạng nội bộ. Sự chênh lệch giàu nghèo ngày càng gay gắt. Hệ thống chính trị cũ kỹ đã trở nên lỗi thời. Những mâu thuẫn này tích tụ và bùng nổ. Chúng làm rung chuyển châu Âu và tạo tiền đề cho các phong trào cách mạng sau đó.

Sự Thất Bại Của Chế Độ Quân Chủ Louis XV Và Louis XVI

Chế độ chuyên chế tại Pháp đã thất bại trong việc tự làm mới. Dưới thời Louis XIV, chuyên chế đạt đến đỉnh cao quyền lực. Tuy nhiên, người kế vị Louis XV (1715–1774) lại không quan tâm đến đất nước. Ông sống trong sự xa hoa lãng phí tại Cung điện Versailles.

Khó khăn lớn nhất của nền quân chủ Pháp là vấn đề tài chính. Hệ thống thu thuế bất công một cách trầm trọng. Nguồn thu nhập chính phủ chủ yếu dựa vào thuế đất (taille) và thuế muối (gabelle). Giới quý tộc và tu sĩ được miễn mọi loại thuế.

Louis XIV cỡi ngựa, một biểu tượng của quyền lực chuyên chế tuyệt đối, một trong những nguyên nhân sâu xa dẫn đến Cuộc Cách Mạng Pháp

Giới tư sản cũng tìm được nhiều cách trốn thuế hợp pháp. Gánh nặng tài chính vì thế dồn lên vai nông dân và người nghèo. Dù đất nước giàu có, chính phủ trung ương vẫn luôn rơi vào cảnh túng thiếu.

Các nỗ lực cải cách thuế đều nhanh chóng thất bại. Thuế 5% trên mọi lợi tức ban hành năm 1740 chỉ đánh vào đất đai. Nghị viện Paris và quý tộc kịch liệt phản đối. Họ đòi quyền không đóng thuế nếu không có đại diện.

Vua Louis XVI lên ngôi năm 1774 khi chỉ mới 20 tuổi. Ông là người nhút nhát và thiếu sự quyết đoán cần thiết. Ông thích các hoạt động như săn bắn và làm ổ khóa hơn là điều hành đất nước. Sự do dự của nhà vua đã hủy hoại các cơ hội cải cách.

Louis XVI phục hồi Nghị viện cũ sau khi Maupeou bị giải nhiệm. Các Nghị viện này lại trở thành rào cản lớn nhất. Chúng là căn cứ địa của giới quý tộc muốn duy trì đặc quyền. Chương trình cải cách thuế của Turgot năm 1774 bị bác bỏ.

Hệ Thống Xã Hội Tam Giai Cấp: Nguồn Gốc Sâu Xa Của Mâu Thuẫn

Trước năm 1789, xã hội Pháp được chia thành ba giai cấp (Estates). Đây là một thể chế vừa quý tộc vừa phong kiến lâu đời. Địa vị xã hội, quyền lợi và uy tín cá nhân đều phụ thuộc vào giai cấp. Hệ thống này là trọng tâm của mọi bất mãn.

Đặc Quyền Của Tu Sĩ Và Quý Tộc

Giai cấp thứ nhất là giới tu sĩ, với khoảng 100.000 người. Nhà thờ kiểm soát từ 5% đến 10% đất đai quốc gia. Họ được đặc quyền miễn thuế hoàn toàn. Họ còn thu thập thuế thập phân từ nông sản của người dân. Tài sản của họ tập trung không đồng đều giữa các cấp bậc.

Giai cấp thứ hai là giới quý tộc, khoảng 400.000 người. Họ độc quyền nắm giữ các chức vụ cao cấp. Các chức vụ này bao gồm chính phủ, quân đội, và Nghị viện. Giới quý tộc dùng ảnh hưởng để ngăn chặn việc thu thuế công bằng. Họ là lực lượng bảo thủ mạnh mẽ nhất.

Gánh Nặng Và Khát Vọng Của Giai Cấp Thứ Ba

Giai cấp thứ ba bao gồm tất cả những người còn lại. Họ là thương nhân giàu có, trí thức, nông dân nghèo, và thợ thủ công. Dù là thành phần đông đảo và có đóng góp lớn cho kinh tế, họ bị kỳ thị. Họ không có vai trò chính trị tương xứng với vị thế của mình.

Giới tư sản (bourgeoisie) ngày càng trở nên giàu có. Họ bất mãn sâu sắc với đặc quyền của hai giai cấp trên. Cuộc cách mạng là sự xung đột trực tiếp. Đó là cuộc đối đầu giữa tầng lớp quý tộc đang suy yếu và tư sản đang trỗi dậy.

Nông dân chiếm đến 4/5 dân số Pháp thế kỷ 18. Họ không phải nông nô nhưng phải gánh chịu nhiều nghĩa vụ phong kiến. Họ phải nộp tô và chịu lệ phí cho lãnh chúa. Quyền săn bắn độc quyền của quý tộc phá hủy mùa màng. Nông dân sở hữu khoảng 2/5 đất đai. Tuy nhiên, họ vẫn bị áp bức nặng nề về kinh tế và xã hội.

Vai Trò Quyết Định Của Tư Tưởng Khai Sáng

Các nhà văn thời Khai Sáng đã khuấy động sự bất mãn xã hội. Những tư tưởng của họ cung cấp cơ sở triết học. Họ đã hợp pháp hóa nhu cầu thay đổi chính trị.

Tư Tưởng Phân Chia Quyền Lực Của Montesquieu

Tư tưởng của Montesquieu về sự độc đoán của vương quyền lan rộng. Trong tác phẩm “Tinh Thần Luật Pháp” (1748), ông ủng hộ phân chia quyền lực. Ông tin vào sự cân bằng giữa Vua, quý tộc, và dân cử. Tư tưởng này ảnh hưởng lớn đến lập hiến Mỹ (1787). Tại Pháp, những người phản đối tăng thuế sử dụng lý lẽ của ông.

Khế Ước Xã Hội Và Nguyện Vọng Chung Của Rousseau

Tư tưởng của Jean Jacques Rousseau trở thành ngọn lửa cách mạng. Tác phẩm “Khế Ước Xã Hội” (1762) là một lời kêu gọi mạnh mẽ. Câu nói nổi tiếng của ông là tuyên ngôn của thời đại. “Con người được sinh ra tự do nhưng đã bị xiềng xích ở khắp mọi nơi”.

Rousseau xác định mục tiêu của chính quyền. Đó là thực hiện “nguyện vọng chung” (general will) của toàn dân. Những ý tưởng này thúc đẩy giai cấp thứ ba hành động. Họ không còn chấp nhận sự cai trị vô lý của quý tộc.

Khởi Đầu Cách Mạng: Từ Khủng Hoảng Tài Chính Đến Hành Động

Nợ Công Và Chi Tiêu Phung Phí Của Hoàng Gia

Sự sụp đổ tài chính là yếu tố trực tiếp châm ngòi cách mạng. Triều đình Versailles sống trong xa hoa quá mức. Việc bảo trì cung điện đã chiếm 5% ngân sách quốc gia.

Các khoản chi phí chiến tranh làm nợ công tăng vọt. Đặc biệt là việc giúp đỡ Hoa Kỳ giành độc lập (từ 1778). Năm 1774, Pháp nợ 93 triệu quan tiền. Đến năm 1789, tổng nợ lên tới 4 tỷ quan tiền.

Hoàng hậu Marie Antoinette bị gọi là “Bà Thiếu Hụt” (Madame Deficit). Bà tiêu xài rất phung phí vào quần áo và giải trí cá nhân. Việc giới đặc quyền miễn và trốn thuế làm tình hình tài chính thêm trầm trọng.

Versailles năm 1789, Cung điện này là biểu tượng của sự xa hoa và khủng hoảng tài chính dẫn đến Cuộc Cách Mạng Pháp

Bế Tắc Chính Trị Và Việc Triệu Tập Đại Hội Các Giai Cấp

Nhiều giám đốc tài chính đã cố gắng cải cách. Jacques Turgot (1774) và sau đó là Calonne đều thất bại. Năm 1786, Calonne đề nghị thuế tổng quát. Thuế này sẽ đánh lên mọi chủ đất. Ông đề nghị không ai được miễn trừ.

Ông cũng muốn giảm thuế gián thu và hủy bỏ thuế nội thương. Các hội đồng địa phương mới sẽ có đại diện các giai cấp. Nghị viện Paris và quý tộc lại kịch liệt phản đối các cải cách này.

Sự bế tắc chính trị lên đến đỉnh điểm. Vua Louis XVI bãi nhiệm Calonne. Tổng Giám Mục Lomenie de Brienne đề xuất cải cách tương tự. Nghị viện Paris bác bỏ đề xuất này. Họ cho rằng chỉ có Đại Hội Các Giai Cấp (Estates General) mới có quyền quyết định thuế mới.

Vua Louis XVI từ chối vì lo sợ Đại Hội bị quý tộc chi phối. Chính quyền không vay được tiền, không thu được thuế. Ngày 5 tháng 7 năm 1788, Louis XVI phải hứa triệu tập Đại Hội Các Giai Cấp. Sự kiện này sẽ diễn ra vào tháng 5 năm 1789.

Chuyển Giao Quyền Lực Và Sự Ra Đời Của Nền Cộng Hòa

Lời hứa triệu tập Đại Hội đã kích hoạt thảo luận công khai. Hàng trăm truyền đơn được lưu hành. Linh mục Sieyès công bố tập sách quan trọng. Ông đặt câu hỏi: “Giai cấp thứ ba là gì?”. Ông khẳng định giai cấp quý tộc là vô dụng.

Quốc Hội Quốc Gia Và Lời Thề Sân Tennis

Đại Hội Các Giai Cấp họp tại Versailles vào ngày 5 tháng 5 năm 1789. Giai cấp thứ ba không chấp nhận lối bỏ phiếu “mỗi giai cấp một lá”. Họ yêu cầu tất cả đại biểu phải họp chung. Họ đòi bỏ phiếu theo cá nhân để có lợi hơn. Sau sáu tuần bế tắc, một số tu sĩ và quý tộc cấp tiến đã nhập bọn.

Ngày 17 tháng 6, nghị hội của giai cấp thứ ba tự xưng là Quốc Hội (National Assembly). Vua Louis XVI đóng cửa phòng họp của họ. Các đại biểu kéo đến một sân bóng có mái che. Họ cùng thề và ký vào “Lời Thề tại Sân Đánh Banh” (20/6). Họ cam kết soạn thảo xong một bản Hiến Pháp.

Hành động này là bước cách mạng đầu tiên. Nó khẳng định chủ quyền thuộc về nhân dân. Vua Louis XVI triệu tập 18.000 binh lính về Versailles. Biến cố này cho thấy nhà Vua đứng về phe quý tộc bảo thủ.

Sự Kiện Phá Ngục Bastille Và Cải Cách Tháng Tám

Năm 1788-1789, mất mùa làm giá bánh mì tăng lên mức kỷ lục. Tình trạng thất nghiệp và thiếu hụt thực phẩm làm Paris hỗn loạn. Người dân lo sợ binh lính Vua dẹp Quốc Hội. Ngày 14 tháng 7, đám đông kéo đến Ngục Bastille.

Đây là biểu tượng của chế độ chuyên chế cũ. Họ yêu cầu võ khí và tháo dỡ đại bác. Lời yêu cầu bị từ chối dẫn đến cuộc tấn công. 98 người đã chết trong giao tranh. Đám đông chiếm được ngục, giết viên quản đốc.

Phá ngục Bastille ngày 14/7/1789, sự kiện đánh dấu ngày khởi đầu chính thức của Cuộc Cách Mạng Pháp

Sự kiện phá ngục Bastille đã cứu vãn Quốc Hội. Louis XVI buộc phải công nhận chính phủ mới của Paris. Các đội quân quốc gia được thành lập để giữ trật tự. Biến cố này được coi là ngày khởi đầu chính thức của cuộc cách mạng.

Cách mạng nhanh chóng lan rộng ra các thành phố và miền quê. Nông dân tự vũ trang. Họ xông vào nhà địa chủ và đốt phá các hồ sơ nợ. Chế độ thái ấp phong kiến bị tiêu hủy.

Đêm 4 tháng 8 năm 1789, Quốc Hội đưa ra cải cách lịch sử. Chế độ phong kiến bị tuyên bố bãi bỏ hoàn toàn. Mọi hình thức nô lệ cá nhân bị xóa bỏ. Các ưu tiên về miễn thuế bị chấm dứt. Nông dân trở thành chủ đất.

Tuyên Ngôn Các Quyền Lợi Của Con Người Và Công Dân

Ngày 26 tháng 8, Quốc Hội ra Tuyên ngôn lịch sử. Đó là “Bản Tuyên ngôn các Quyền Lợi của Con Người và Công Dân”. Bản Tuyên ngôn này xác nhận quyền công dân bình đẳng. Nó khẳng định chủ quyền tập thể của nhân dân.

Điều I nêu rõ: “Con Người được sinh ra Tự Do và Bình Đẳng về các Quyền Lợi”. Các quyền tự nhiên bao gồm tự do, tài sản, và chống lại áp bức. Nó bảo đảm tự do tư tưởng và tôn giáo.

Bản Tuyên ngôn là hiến chương dân chủ vĩ đại. Nó truyền bá tư tưởng tự do ra khắp châu Âu. Thomas Paine đã ca ngợi Cách mạng Pháp. Olympe de Gouges sau đó đã viết “Các quyền lợi của Phụ Nữ”. Bà áp dụng 17 điều của Tuyên ngôn cho quyền lợi của phụ nữ.

Cải Cách Giáo Hội, Kinh Tế Và Cuộc Bỏ Trốn Của Louis XVI

Quốc Hội Lập Hiến tiếp tục cải cách sâu rộng. Nước Pháp được chia thành 83 khu vực hành chính. Các viên chức địa phương, kể cả thẩm phán, đều được bầu cử.

Tài sản của nhà thờ bị tịch thu. Việc này nhằm có tiền cho chính phủ. Chính quyền phát hành chứng khoán (assignat) để mua đất nhà thờ.

Chính quyền cách mạng ủng hộ kinh tế tự do cá thể. Các phường thợ thủ công bị giải tán. Năm 1791, Quốc Hội ban hành Luật Le Chapelier. Luật này ngăn cấm các nghiệp đoàn lao động.

Các giáo sĩ bị bắt buộc tuyên thệ trung thành với Hiến Pháp. Việc này chia rẽ giáo hội. Giáo Hoàng lên án Cách mạng. Nửa số giáo sĩ không tuyên thệ trở thành phe chống đối.

Tháng 6 năm 1791, Vua Louis XVI và gia đình trốn chạy. Ông muốn gia nhập lực lượng quý tộc di tản. Ông bị bắt tại Varennes và bị đưa về Paris. Việc bỏ trốn chứng tỏ nhà Vua chống đối Cách mạng. Điều này làm suy yếu nghiêm trọng ý tưởng quân chủ lập hiến.

Giai Đoạn Cực Đoan: Cộng Hòa Thứ Nhất Và Thời Kỳ Khủng Bố

Các nước châu Âu bắt đầu lo ngại về cách mạng Pháp. Hoàng đế Leopold II (Áo) và Vua Phổ ra Tuyên Ngôn Pillnitz (1791). Họ đe dọa can thiệp nếu Louis XVI bị tổn hại. Tuyên bố này càng kích động tinh thần cách mạng.

Sự Thống Trị Của Phe Jacobin Và Robespierre

Ngày 10 tháng 8 năm 1792, dân lao động Paris nổi dậy. Họ tấn công Điện Tuileries. Vua Louis XVI và gia đình bị bắt và giam giữ. Chính quyền cách mạng mới của Paris tự gọi là Công Xã Paris (Commune).

Ngày 21 tháng 9 năm 1792, Hội Nghị Quốc Ước được thành lập. Ngày 22 tháng 9 năm 1792, Pháp tuyên bố trở thành nước Cộng Hòa. Chế độ quân chủ lập hiến chỉ tồn tại một năm.

Hội Nghị Quốc Ước bị chia rẽ sâu sắc. Đảng Girondin là phe bảo thủ xã hội. Họ muốn tăng cường chính quyền địa phương. Ngược lại, đảng Jacobin cực đoan hơn. Họ được sự ủng hộ của giới bình dân (sans-culotte). Robespierre là thủ lĩnh của Jacobin.

Tháng 12 năm 1792, Vua Louis XVI bị xét xử. Ông bị kết tội âm mưu với nước ngoài. Ngày 21 tháng 1 năm 1793, Vua Louis XVI bị xử tử bằng máy chém.

Sự kiện Vua Louis XVI bị xử tử bằng máy chém guillotine, một cao trào chính trị của Cuộc Cách Mạng Pháp, khẳng định chủ quyền nhân dân

Việc hành quyết này gây chấn động châu Âu. Anh và Hà Lan tham gia liên minh chống Pháp. Ngày 1 tháng 2 năm 1793, Pháp tuyên chiến với các nước châu Âu.

Tình hình chiến tranh và nội loạn đẩy Pháp vào khủng hoảng. Quân ngoại bang đe dọa xâm lăng. Vật giá tăng cao, thực phẩm khan hiếm. Đảng Jacobin hợp tác với sans-culotte. Họ cùng chống lại Girondin.

Ngày 31 tháng 5 năm 1793, Công Xã Paris vây bắt các đảng viên Girondin. Robespierre trở thành nhân vật chi phối Hội Nghị Quốc Ước. Ông tin tưởng vào tinh thần công ích và dân chủ.

Maximilien Robespierre (1758-1794) là một luật sư thanh liêm. Ông là người hâm mộ J. J. Rousseau. Ông cho rằng để Cộng Hòa sống, Nhà Vua phải chết.

Hội Nghị Quốc Ước lập ra Ủy Ban An Toàn Công Cộng. Ủy Ban này hoạt động như một nội các chiến tranh. Robespierre có ảnh hưởng lớn trong Ủy Ban này.

Thanh Trừng Nội Bộ Và Cái Chết Của Danton

Ủy Ban An Toàn Công Cộng thực hiện động viên tập thể (levée en masse). Họ kiểm soát kinh tế và ngăn chặn đầu cơ. Họ đề xuất xóa bỏ Thiên Chúa Giáo. Thay vào đó là tôn thờ Đấng Thiêng Liêng (Supreme Being).

Để dẹp tan kẻ thù nội bộ, Ủy Ban An Ninh Tổng Quát ra đời. Cơ quan này bảo vệ Cộng Hòa. Luật ngày 17/9/1793 cho phép Jacobin bắt giam bất kỳ ai nghi ngờ.

Robespierre đã thanh trừng các phe phái đối lập. Các nhà cực đoan như Jacques Hébert bị gọi là “cực cách mạng”. Họ và đồng bọn bị đưa lên máy chém.

George Danton, một lãnh tụ cách mạng khác, cũng bị khai trừ. Danton chủ trương hòa dịu sau khi ổn định chính quyền. Robespierre kết tội Danton tham nhũng.

George Danton, nhà hùng biện bị thanh trừng, một ví dụ cho sự cực đoan trong giai đoạn Khủng Bố của Cuộc Cách Mạng Pháp

George Danton (1759-1794) là một nhà hùng biện có tài. Ông là người lãnh đạo cuộc tấn công Điện Tuileries. Danton bị bắt và chết trên máy chém.

Trong Thời kỳ Khủng Bố (Reign Of Terror, 1793-1794), khoảng 40.000 người đã bị giết. 8% nạn nhân là quý tộc, 14% là tư sản. Hơn 70% là nông dân và công nhân. Sự tàn sát này diễn ra rất vô nhân đạo.

Máy chém guillotine, biểu tượng của sự tàn bạo nhưng cần thiết trong thời kỳ Khủng Bố của Cuộc Cách Mạng Pháp

Di Sản Vĩnh Cửu Của Cách Mạng Pháp

Chiến thắng quân sự của Pháp đã giảm bớt áp lực bên ngoài. Tuy nhiên, sự tàn bạo của Khủng Bố gây ra sự chán nản. Các thành viên Hội Nghị Quốc Ước lo sợ Robespierre. Họ nghi ngờ ông ta muốn trở thành độc tài khát máu.

Ngày 27 tháng 7 năm 1794, Robespierre bị bắt. Ông bị Hội Nghị Quốc Ước bỏ phiếu bắt giữ. Robespierre và đồng bọn bị chặt đầu vào ngày 28 tháng 7. Sự kiện này còn được gọi là cuộc Đảo chính Thermidor.

Cuộc Cách mạng Pháp đã kết thúc triều đại của Robespierre. Nó mở ra thời kỳ phục hồi quyền lực cho giai cấp tư sản. Mặc dù cuộc Cách mạng gây ra đổ máu, nó vẫn là cuộc đấu tranh vì Bình đẳng và Công bằng Xã hội.

Tác Động Văn Hóa Xã Hội Và Quyền Con Người

Cách mạng đã mang lại nhiều thay đổi xã hội. Danh xưng “ông/bà” bị thay bằng “công dân” (citoyen/citoyenne). Khẩu hiệu “Tự Do, Bình Đẳng và Huynh Đệ” được đề cao.

Chính quyền còn áp dụng lịch cách mạng. Năm 1792 là năm thứ nhất Cộng Hòa. Các tháng được đặt tên theo hiện tượng tự nhiên. Loại lịch này tồn tại cho đến năm 1806.

Nữ văn sĩ Olympe de Gouges đã đấu tranh cho quyền phụ nữ. Mary Wollstonecraft (Anh) cũng ủng hộ quyền giáo dục cho phụ nữ. Condorcet biện hộ cho sự bình đẳng pháp lý.

Ảnh Hưởng Toàn Cầu Và Sự Chấm Dứt Bằng Chế Độ Tổng Tài

Cuộc cách mạng gây ảnh hưởng khắp châu Âu. Tại Anh, Thomas Paine ủng hộ mạnh mẽ. Tại các nước khác, người dân nổi dậy chống lại cai trị độc tài.

Tuy nhiên, giới bảo hoàng chống lại phong trào này. Edmund Burke tiên đoán Pháp sẽ rơi vào vô chính phủ. Ông phản đối sự bạo động và chủ nghĩa triết học trừu tượng.

Các nhà cách mạng Pháp chủ trương chính sách một chiều. Họ sáp nhập Avignon và Alsace. Đảng Girondin muốn lan truyền cách mạng ra khắp thế giới.

Hầu Tước De Lafayette đóng vai trò lớn. Ông là “anh hùng của hai lục địa”. Ông đã tham gia Cách mạng Mỹ và Pháp. Ông là người soạn thảo Tuyên ngôn Nhân quyền Pháp. Ông bị quân Áo cầm tù vì mưu lật đổ Jacobin.

Hầu Tước De Lafayette, người anh hùng của hai lục địa, tham gia tích cực vào Cuộc Cách Mạng Pháp

Chiến tranh cách mạng tiếp diễn. Pháp chiếm đóng Bỉ, Mainz, và các vùng khác. Họ hứa giúp đỡ mọi dân tộc muốn thu hồi tự do. Các tướng lĩnh Pháp giải tán chính quyền cũ tại các vùng chiếm đóng.

Cuộc Cách mạng Pháp chấm dứt năm 1799. Năm đó Napoleon Bonaparte lên nắm quyền. Ông đã chấm dứt thời kỳ cách mạng kéo dài 10 năm.

Tóm lại, Cuộc Cách mạng Pháp là một chương bi tráng nhưng vĩ đại. Nó đã xé tan xiềng xích của Chế độ cũ. Cách mạng đã khẳng định nguyên tắc về quyền con người và chủ quyền nhân dân. Mặc dù có những lầm tưởng như về sự tích 2 ông 1 bà do sự phức tạp của lịch sử, di sản về Tự do, Bình đẳng, Bác ái vẫn còn mãi. Những giá trị căn bản này đã trở thành nền tảng cho các quốc gia dân chủ hiện đại.

Ngày cập nhật 18/12/2025 by Anh Hoàng